Tanım
Su yalıtımı, suyun basınç uyguladığı yüzeye uygulanıyorsa pozitif yalıtımdır. Perde betonun dış yüzeyine yapılan membran uygulaması bunun tipik örneğidir. Su, yalıtım katmanını yapıya doğru bastırır ve katman yerine oturur.
Negatif yalıtım ise suyun geldiği yönün tersinden, yani iç yüzeyden uygulanır. Su bu kez yalıtımı yüzeyden koparmaya çalışır. Bu nedenle negatif yalıtımda malzemenin betonla kimyasal bağ kurması ya da betonun içine işlemesi gerekir.
Pozitif yalıtım neden tercih edilir?
- Su yapıya hiç girmez, betonarme kuru kalır
- Donatı korozyonu riski ortadan kalkar
- Malzeme su basıncıyla yüzeye bastırıldığı için mekanik olarak avantajlıdır
- Drenaj sistemiyle birlikte çalıştığında ömrü çok uzundur
Dezavantajı kazı gerektirmesidir. Bitişik nizam yapılarda, dar parsellerde veya mevcut peyzajın korunması istendiğinde uygulanamayabilir.
Negatif yalıtım ne zaman devreye girer?
Kazı yapılamayan mevcut yapılarda tek seçenek çoğu zaman içeriden müdahaledir. Kullanılan başlıca yöntemler:
- Kristalize yalıtım: Çimento esaslı malzeme betonun kılcal boşluklarına girer, suyla reaksiyona girerek kristal yapı oluşturur ve boşlukları tıkar. Betonun kendisini geçirimsiz hale getirdiği için negatif yönde de çalışır.
- Poliüretan enjeksiyon: Aktif su sızıntısı olan çatlaklara paker aracılığıyla basılır, suyla temas edince genleşerek boşluğu doldurur.
- Sürme esaslı sistemler: Yüzeye uygulanan çimento esaslı kaplamalar, düşük basınçlı durumlar için uygundur.
Negatif yalıtımın sınırı
Negatif yalıtım suyu perdenin içinde bırakır. Beton doygun kalmaya devam eder ve donatı korozyonu riski sürer. Bu yüzden negatif yalıtım bir çözüm değil, dıştan müdahalenin mümkün olmadığı durumlarda kabul edilen bir tavizdir. Yüksek basınçlı suda ve geniş yüzeylerde beklenen performansı vermez.
Karar tablosu
- Yeni yapı, kazı mümkün: Pozitif yalıtım artı drenaj
- Mevcut yapı, kazı mümkün: Pozitif yalıtım artı drenaj, en kalıcı çözüm
- Mevcut yapı, kazı imkânsız, basınç düşük: Kristalize yalıtım
- Mevcut yapı, noktasal aktif sızıntı: Poliüretan enjeksiyon
- Mevcut yapı, yüksek basınçlı su, kazı imkânsız: İç drenaj kanalı artı toplama çukuru ve pompa, yalıtımla birlikte