Su yalıtımı nadiren malzeme yüzünden başarısız olur. Sahada sızıntı yapan işlerin büyük bölümünde ürün doğru, uygulama sırası veya bir detay yanlıştır. Aşağıda su yalıtımının erken ömürde görev yapamaz hale gelmesinin gerçek nedenlerini, her birinin nasıl anlaşıldığını ve nasıl önlendiğini sıraladık.
1. Drenaj yapılmadan yalıtıma güvenmek
Su yalıtımı ile drenaj birbirinin alternatifi değildir, birbirini tamamlar. Drenaj suyu yapıdan uzaklaştırarak yalıtım üzerindeki basıncı düşürür. Temel çevresinde drenaj yoksa yalıtım sürekli hidrostatik basınç altında çalışır ve tasarım ömründen çok önce yorulur.
Nasıl anlaşılır: Sızıntı yağıştan bir iki gün sonra artıyor ve kuru mevsimde tamamen kesiliyorsa, yapı çevresinde biriken su tahliye edilemiyordur.
Önlemi: Temel çevresine filtre geotekstile sarılı delikli drenaj borusu, üzerine yıkanmış çakıl ve perde yüzeyine drenaj levhası. Boru eğimli şekilde bir toplama noktasına bağlanmalıdır.
2. Yalıtımı korumasız bırakmak
Temel yalıtımı yapıldıktan sonra geri dolgu atılırken keskin taşlar ve iş makinesi hareketi örtüyü deler. Delinme genelde gözden kaçar, çünkü dolgu atıldıktan sonra kimse kontrol edemez.
Nasıl anlaşılır: Sızıntı belirli bir kotta ve noktasal olarak çıkıyorsa mekanik hasar olasılığı yüksektir.
Önlemi: Yalıtım üzerine drenaj ve koruma levhası uygulanmalı, geri dolgu elenmiş malzemeyle ve kademeli olarak sıkıştırılarak yapılmalıdır.
3. Eğimi yalıtımın üstüne vermek
Teras ve çatılarda eğim, yalıtım katmanının altında oluşturulmalıdır. Eğim yalıtımın üstündeki şapla verildiğinde, yalıtım seviyesinde durgun su bölgeleri oluşur. Su orada beklediği sürece en küçük zayıflığı bulur.
Nasıl anlaşılır: Yağmurdan günler sonra bile devam eden, yavaş ve sürekli damlama.
Önlemi: Eğim betonu yalıtımdan önce dökülür, süzgece doğru kesintisiz eğim verilir, ters eğimli ve düz alan bırakılmaz.
4. Detayları gövde malzemesiyle çözmeye çalışmak
Köşe dönüşü, boru geçişi, derz ve süzgeç bağlantısı ayrı ürünler ve ayrı çözümler gerektirir. Bunları geniş yüzeyde kullanılan örtü veya sürme malzemeyle geçiştirmek en yaygın hatadır.
Nasıl anlaşılır: Sızıntı noktası bir köşeye, bir boruya veya bir derze yakınsa neredeyse kesin olarak detay hatasıdır.
Önlemi: İç köşelerde pah, köşelerde köşe bandı, geçişlerde manşon, derzlerde derz bandı kullanılır. Bu ürünler sistemin geri kalanıyla aynı üreticiden seçilmelidir.
5. Yetersiz kalınlık
Sürme sistemlerde uygulayıcı kalınlığı gözle kontrol edemez. Üretici bir metrekareye belirli bir sarfiyat verir, saha bunun altında kalırsa yalıtım tasarlandığı gibi çalışmaz. Bu hata uygulama bittiğinde görülmez, iki üç yıl sonra ortaya çıkar.
Nasıl anlaşılır: Yaygın ve dağınık nemlenme, tek bir kaynak noktası bulunamıyor.
Önlemi: Kullanılan toplam malzeme miktarı kayıt altına alınır ve uygulanan alana bölünerek föydeki değerle karşılaştırılır. Tek kalın kat yerine birden fazla ince kat uygulanır.
6. Kötü bindirme
Bitümlü örtülerde bindirmenin tam kaynamaması, sentetik membranlarda kaynak sıcaklığının yanlış ayarlanması sızıntının klasik nedenidir. Örtünün kendisi sağlamdır, birleşim yeri değildir.
Nasıl anlaşılır: Sızıntı çizgisel bir hat boyunca ilerliyorsa bindirme hattı takip ediliyordur.
Önlemi: Bitümlü örtüde bindirme kenarından sürekli ve ince bir bitüm çapağı çıkmalıdır. Sentetik membranlarda kaynak sonrası tarama ucuyla mekanik kontrol yapılır.
7. Uyumsuz malzemeleri temas ettirmek
PVC esaslı örtülerin bitümle teması, bazı sürme sistemlerin belirli yapıştırıcılarla teması, farklı üreticilerin astar ve gövde ürünlerinin karıştırılması kimyasal bozunmaya yol açar. Sonuç genellikle yumuşama, kabarma veya yapışma kaybıdır.
Nasıl anlaşılır: Örtü yüzeyinde yapışkanlaşma, kabarcık veya renk değişimi.
Önlemi: Uyumsuz malzemeler arasına geotekstil ayırıcı katman konur. Astar, gövde ve detay ürünleri tek sistem olarak seçilir.
8. Nemli veya kirli yüzeye uygulama
Astar ve yalıtım malzemesi tozlu, yağlı veya doygun nemli yüzeye tutunmaz. Yapışmayan yalıtımın altında su serbestçe yürür ve girdiği noktayla çıktığı nokta metrelerce uzak olabilir.
Nasıl anlaşılır: Sızıntının kaynağı bir türlü bulunamıyor, farklı noktalarda dönüşümlü olarak beliriyor.
Önlemi: Yüzey basınçlı hava veya süpürgeyle temizlenir, kalıp yağı kalıntısı giderilir, üretici föyündeki nem sınırına uyulur.
9. Yalıtımı yeterince yukarı çıkarmamak
Temel yalıtımı zemin kotunun üzerine çıkarılmadığında, yüzeydeki yağmur suyu ve sıçrama suyu yalıtımın bittiği noktadan içeri girer. Terasta da yalıtım duvara yeterince tırmandırılmazsa aynı sonuç doğar.
Nasıl anlaşılır: Nem duvarın alt bandında, zemin kotu hizasında yatay bir şerit halinde.
Önlemi: Temelde yalıtım zemin kotunun en az otuz santimetre üzerine çıkarılır ve üst ucu mekanik olarak sonlandırılır. Terasta duvara en az yirmi santimetre çıkılır.
10. Su tutma testi yapmadan kaplamaya geçmek
Kaplama yapıldıktan sonra ortaya çıkan bir sızıntının maliyeti, testin maliyetinin kat kat üzerindedir. Buna rağmen test çoğu işte atlanır.
Önlemi: Süzgeçler geçici olarak kapatılır, yüzey su ile doldurulur ve en az yirmi dört saat bekletilir. Alt kat tavanı kontrol edilir. Test geçilmeden şap ve kaplama işine başlanmaz.
Sızıntının kaynağını nasıl daraltırsınız
Müdahaleye başlamadan önce birkaç gözlem, gereksiz sökümün önüne geçer.
Zamanlama. Sızıntı yağıştan hemen sonra mı yoksa günler sonra mı artıyor? Hemen artıyorsa yüzeysel bir giriş noktası, gecikmeli artıyorsa zeminde biriken su söz konusudur.
Mevsimsellik. Yıl boyu devam eden nem genellikle yeraltı su seviyesiyle ilişkilidir. Sadece yağışlı dönemde görülen nem yüzey suyu ve drenaj sorununu işaret eder.
Desen. Noktasal leke mekanik hasar, çizgisel leke bindirme hattı, yaygın nemlenme yetersiz kalınlık veya yoğuşma anlamına gelir.
Yoğuşma ihtimali. Nem soğuk yüzeylerde, havalandırması zayıf hacimlerde ve kışın yoğunlaşıyorsa sorun su sızıntısı değil yoğuşma olabilir. Bu ayrım yapılmadan yapılan yalıtım işi sonuç vermez.
Özet
Su yalıtımının ömrünü belirleyen dört şey vardır: drenajın varlığı, detayların doğru çözülmesi, kalınlığın tutturulması ve yalıtımın korunması. Bu dördü sağlandığında malzeme farkları ikinci plana düşer. Sağlanmadığında ise en pahalı ürün bile birkaç yıl içinde görev yapamaz hale gelir.
Mevcut bir sızıntının kaynağından emin değilseniz, sökme işlemine başlamadan önce yerinde inceleme yaptırmak hem maliyeti hem de gereksiz tahribatı azaltır.