Temel yalıtımı, yapının zeminle temas eden tüm yüzeylerini su ve nemden koruyan sistemdir. Radye temel altından başlayıp perde duvarların dış yüzeyinde devam eden kesintisiz bir bohça oluşturur. Bu bohçanın herhangi bir noktasındaki kesinti, tüm sistemi zayıflatır.
Neden temel kotunda başlar
Zemin suyu yapıya en alttan temas eder. Yalıtım yalnızca perde yüzeyine yapılıp temel altı boş bırakılırsa, su grobeton ile radye arasından yükselir ve kılcal geçişle döşemeye ulaşır. Sonuç, zemin kat döşemesinde rutubet ve kaplama altında küf olur.
Bu yüzden yalıtım grobeton üzerine serilir, radye betonu yalıtımın üzerine dökülür ve perde yüzeyinde yukarı devam ettirilerek bohça tamamlanır.
Uygulama sırası
Grobeton ve yüzey hazırlığı. Yalıtımın serileceği yüzey düzgün, keskin çıkıntısız ve temiz olmalıdır. Grobeton yüzeyindeki taş çıkıntıları örtüyü deler.
Astar. Yüzeyin tozunu bağlar ve örtünün tutunmasını sağlar.
Yatay yalıtım. Grobeton üzerine çift kat bitümlü örtü şaşırtmalı serilir. Perde hizasında yeterli pay bırakılır, bu pay sonradan dikey yalıtımla birleştirilir.
Koruma şapı. Donatı ve iş trafiği yalıtımı delmesin diye üzerine koruma şapı çekilir.
Radye betonu. Yalıtım ve koruma tamamlandıktan sonra dökülür.
Dikey yalıtım. Perde kalıbı alındıktan sonra dış yüzey temizlenir, astarlanır ve örtü uygulanır. Yatayda bırakılan payla bindirmeli olarak birleştirilir.
Koruma ve drenaj. Drenaj ve koruma levhası, ardından temel dibine drenaj borusu ve çakıl dolgu gelir.
Bohçanın zayıf noktaları
Yatay ile dikey birleşimi. Sistemin en kritik noktasıdır. Yatayda yeterli pay bırakılmazsa birleşim yapılamaz ve su tam oradan girer.
Perde ile radye birleşim derzi. Soğuk derz oluşur. Su tutucu bant veya şişen profil kullanılması gerekir.
Boru ve topraklama geçişleri. Temelden çıkan her eleman bir delik demektir. Manşon ve detay bandıyla çözülmelidir.
Asansör kuyusu. Yapının en derin noktasıdır ve en yüksek su basıncına maruz kalır. Ayrı bir detay olarak ele alınmalıdır.
Yalıtımın üst sonlandırması. Zemin kotunun en az otuz santimetre üzerine çıkarılmalı ve mekanik olarak sonlandırılmalıdır.
Ulaşılamayan temellerde
Fore kazık veya diyafram duvarla yapılan temellerde dış yüzeye ulaşmak mümkün değildir. Bu durumda beton dökülmeden önce kalıba yerleştirilen bentonit paneller veya ön yerleşimli membran sistemleri kullanılır. Bentonit, suyla temas ettiğinde genleşerek sızdırmaz jel oluşturur.
Sık sorulanlar
Mevcut binada temel yalıtımı yapılabilir mi
Yatay yalıtım sonradan yapılamaz. Perde dış yüzeyine kazıyla ulaşılabiliyorsa dikey yalıtım ve drenaj eklenebilir. Ulaşılamıyorsa enjeksiyon ve negatif taraf çözümleri devreye girer.
Su yalıtımı ile ısı yalıtımı aynı anda mı yapılır
Perde dış yüzeyinde su yalıtımı önce, ısı yalıtımı üzerine gelir. Isı yalıtımı su emmeyen tipte olmalıdır.
Yönetmelik ne diyor
Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği kapsamında, suya ve zemin nemine maruz kalan yapı bölümlerinde su yalıtımı zorunludur. Proje aşamasında su yalıtım detaylarının çizilmesi beklenir.
Yeni yapıda temel yalıtımı proje aşamasında planlanmalıdır. Mevcut yapıda ise kazı imkanı ve su yükü yerinde değerlendirilerek uygun yöntem belirlenir.