Teras ve balkonlarda sızıntının büyük bölümü yalıtım malzemesinin kalitesizliğinden değil, katman sırasının yanlış kurulmasından kaynaklanır. Doğru sıralanmış bir teras kesiti, suyu yalıtıma yüklemeden yüzeyden ve yalıtım üstünden tahliye eder. Bu yazıda katmanların hangi görevle hangi sırayla geldiğini ve sahada en çok atlanan detayları anlatıyoruz.
Teras kesitinde katmanlar hangi sırayla gelir
Aşağıdaki sıra, üzeri kaplanacak bir teras için geçerli genel kurgudur. Isı yalıtımının yalıtım örtüsünün altında mı üstünde mi olacağı sistem tipine göre değişir.
1. Taşıyıcı döşeme ve yüzey hazırlığı
Betonarme döşemenin yüzeyi temiz, sağlam ve toz almayan durumda olmalıdır. Segregasyon boşlukları, çıkıntılar ve kalıp artıkları temizlenir. Yüzeyde durgun su kalan çukurluklar tesviye harcıyla düzeltilir.
2. Eğim betonu
Suyun süzgece akmasını sağlayan katmandır. Eğim yalıtımın üstüne değil altına verilir, çünkü yalıtım üzerinde biriken su er ya da geç bir zayıf noktayı bulur. Su birikmeyecek şekilde süzgeç yönünde sürekli bir eğim oluşturulmalı, ters eğim ve düz sahanlık bırakılmamalıdır.
3. Astar
Yalıtım örtüsünün yüzeye tutunmasını sağlar. Atlandığında ya da yüzey tozluyken uygulandığında örtü yapışmaz, altında su yürür ve sızıntının kaynağını bulmak imkansız hale gelir.
4. Su yalıtım katmanı
Bitümlü örtü kullanılıyorsa bindirmeler en az on santimetre olacak şekilde, şaloma ile tam yapıştırılarak serilir. İki kat uygulanacaksa katlar şaşırtmalı serilir, üst kat bindirmeleri alt katın bindirmelerine denk getirilmez. Sürme sistem kullanılıyorsa üretici föyündeki kuru film kalınlığına ulaşmak için gereken kat sayısı uygulanır, tek kalın kat yerine ince katlar tercih edilir.
5. Ayırıcı katman
Birbiriyle kimyasal olarak uyumsuz malzemelerin temasını engeller. PVC esaslı örtülerin bitümle, bazı sürme sistemlerin şap harcıyla doğrudan teması sorun yaratır. Geotekstil keçe bu görevi görür ve aynı zamanda mekanik koruma sağlar.
6. Isı yalıtımı
Ters teras sisteminde ısı yalıtımı su yalıtımının üzerine gelir. Bu durumda suya dayanıklı, su emmeyen ekstrüde polistiren gibi bir levha kullanılmalıdır. Klasik sistemde ısı yalıtımı su yalıtımının altındadır ve buhar dengesi ayrıca hesaplanmalıdır.
7. Koruma ve yük dağıtma katmanı
Şap veya koruma betonu, üstteki kaplamanın yükünü yalıtıma zarar vermeden dağıtır. Bu katmanda genleşme derzleri bırakılmalı, derzler kaplama derzleriyle çakıştırılmalıdır.
8. Kaplama
Seramik, karo veya döşeme taşı gelir. Kaplama altında kalan suyun tahliyesi için süzgeçlerde iki kademeli çözüm gerekir, buna aşağıda değiniyoruz.
Sızıntıların çıktığı yedi detay
Süzgeç bağlantısı
Teras sızıntılarının en sık kaynağıdır. Süzgeç yalıtım katmanıyla flanşlı olarak birleştirilmeli, örtü süzgecin içine kadar indirilmelidir. Yalıtım seviyesinde biriken suyun boşalması için kaplama altına da ayrı bir tahliye deliği gerekir. Tek kademeli süzgeç, kaplama altında suyun hapsolmasına neden olur.
Duvar birleşim yeri
Yalıtım yatay yüzeyde bitirilemez. Duvar dibinde en az yirmi santimetre yukarı çıkarılmalı, üst ucu bir açık derze veya klemens profiline alınarak mekanik olarak sabitlenmelidir. Yalıtım ucunun sıvanın arkasında serbest bırakılması, yağmurun arkaya geçmesi demektir.
Kapı eşiği
Teras kotu ile iç mekan kotu arasında yeterli fark bırakılmadığında yağmur suyu eşikten içeri girer. Yalıtım eşiğin altından geçirilerek iç mekana doğru devam ettirilmeli ve eşikte su kesici bir detay oluşturulmalıdır.
Köşe dönüşleri
İç ve dış köşelerde örtü keskin dönüşü kaldıramaz, gerilir ve zamanla yırtılır. İç köşelere pahlı harç ile kırk beş derecelik pah yapılmalı, köşeler ayrıca köşe bandıyla güçlendirilmelidir.
Boru ve baca geçişleri
Yalıtımın delindiği her nokta risklidir. Geçişler manşon içine alınmalı, manşon çevresi ayrı bir detay bandıyla sızdırmaz hale getirilmelidir. Sadece mastik çekmek kalıcı çözüm değildir.
Parapet üstü
Parapetin üst yüzeyi yağmura doğrudan açıktır. Harpuşta veya denizlik, terasa doğru damlalıklı ve eğimli olmalıdır. Denizliği düz bırakmak, suyun duvar yüzeyinden aşağı yürümesine ve zamanla parapet dibinden içeri girmesine yol açar.
Genleşme derzleri
Yapıdaki hareket derzi yalıtım katmanında da devam ettirilmelidir. Derzin üzerinden düz geçilen bir yalıtım, ilk mevsim hareketinde yırtılır. Derzlerde özel derz bandı veya körüklü profil kullanılır.
Balkonlarda değişen ne var
Balkon terasa göre daha küçük ama detay yoğunluğu daha yüksektir. Metrekare başına düşen kenar uzunluğu fazladır, bu da hata payını artırır.
Balkonlarda su genellikle süzgeçle değil, dış kenardan damlalık yoluyla tahliye edilir. Damlalık profilinin altında kesintisiz bir damlatma kanalı bulunmalıdır. Bu kanal yoksa su profilin altından dönerek balkon alt yüzeyine yürür ve alt kattaki dairenin tavanında leke oluşturur.
Korkuluk ankrajları balkonun en zayıf noktasıdır. Ankraj döşemeye dikey olarak yalıtımın içinden geçiyorsa her ankraj bir sızıntı adayıdır. Mümkünse korkuluk yan yüzeye, alın kısmına sabitlenmelidir. Dikey ankraj zorunluysa her delik ayrı ayrı sızdırmaz hale getirilmelidir.
Uygulama sırasında kontrol edilmesi gerekenler
Su tutma testi. Kaplama yapılmadan önce süzgeçler kapatılıp yüzey su ile doldurulmalı ve en az yirmi dört saat bekletilmelidir. Bu test yapılmadan kaplamaya geçilirse, sorun ancak her şey bittikten sonra ortaya çıkar.
Hava koşulları. Sürme sistemler yağmurdan hemen önce, çiy noktasının altında veya çok sıcak yüzeye uygulanmamalıdır. Bitümlü örtü düşük sıcaklıkta gevrekleşir, kışın uygulama yapılacaksa örtü şantiyede ısıtılmış ortamda bekletilmelidir.
Kalınlık kontrolü. Sürme sistemlerde tüketim miktarı metrekare başına kayıt altına alınmalıdır. Toplam sarfiyat, uygulanan alana bölündüğünde föydeki değeri tutmuyorsa kalınlık yetersizdir.
Bindirme kontrolü. Bitümlü örtülerde bindirme kenarından ince ve sürekli bir bitüm çapağı çıkmalıdır. Çapak yoksa kaynak eksiktir.
Özet
Teras ve balkon yalıtımında başarı, kullanılan ürünün markasından çok kesitin doğru kurulmasına ve yedi kritik detayın çözülmesine bağlıdır. Eğim yalıtımın altında olmalı, yalıtım duvara çıkmalı, süzgeç iki kademeli çalışmalı ve kaplamadan önce su tutma testi yapılmalıdır. Bu dördü sağlandığında sızıntıların büyük bölümü zaten önlenmiş olur.
Mevcut terasınızda sızıntı varsa, kaplamayı sökmeden önce suyun nereden girdiğini tespit etmek gerekir. Yerinde yapılan inceleme genellikle kaynağı daraltır ve gereksiz sökümün önüne geçer.