Süre değil, kapsam önemli
On yıl garanti ifadesi ilk bakışta güven verir. Ancak garantinin neyi kapsadığı yazılı değilse, süre pratikte anlamsızdır. İki firma aynı süreyi verip tamamen farklı sorumluluk üstlenebilir.
Malzeme garantisi ve işçilik garantisi ayrıdır
Malzeme garantisi üreticiye aittir ve ürünün teknik özelliklerini kaybetmemesini kapsar. İşçilik garantisi ise uygulamayı yapan firmaya aittir ve montaj hatalarını kapsar. Sahada görülen arızaların büyük çoğunluğu malzemeden değil uygulamadan kaynaklandığı için, asıl değerli olan işçilik garantisidir. Yalnızca malzeme garantisi veren bir teklif, riski müşterinin üzerinde bırakır.
Sözleşmede aranacak maddeler
- Garantinin başlangıç tarihi ve süresi
- Malzeme ve işçiliğin ayrı ayrı kapsandığı ifadesi
- Arıza bildiriminde müdahale süresi
- Onarımın ücretsiz olduğu ve hangi kalemleri içerdiği
- Garanti dışı durumların açık listesi
- Firmanın devri veya kapanması halinde garantinin durumu
Tipik garanti dışı durumlar
Bu maddeler makuldür ve sözleşmede yer alması normaldir:
- Yapısal hareket ve deprem kaynaklı çatlaklardan gelen sızıntı
- Sonradan yapılan delme, ankraj veya tadilat çalışmalarının verdiği hasar
- Drenaj rögarlarının bakımsız bırakılması ve tıkanması
- Yalıtım üzerine izinsiz kaplama veya dolgu yapılması
- Kullanıcı kaynaklı mekanik hasar
Bakım yükümlülüğü
Drenaj sistemi olan yapılarda rögar kontrolü genellikle kullanıcı sorumluluğundadır. Yılda bir kez yapılan basit bir kontrol, garantiyi ayakta tutar ve sistemin tıkanmasını önler. Sözleşmede bu yükümlülüğün açıkça yazılması iki taraf için de koruyucudur.
Garantiyi anlamlı kılan şey
Garanti, uygulayıcının kendi işine duyduğu güvenin ölçüsüdür. Yazılı garanti veren bir firma, hatalı uygulamanın maliyetini kendi üstlenmeyi kabul ediyor demektir. Bu yüzden garantisiz gelen düşük teklif aslında daha ucuz değil, riski size devreden tekliftir.
Garanti belgesinde aranacak beş başlık
Kimin garantisi? Malzeme üreticisinin garantisi ile uygulayıcının garantisi farklı şeylerdir. Üretici ürünün kendi teknik özelliklerini garanti eder, uygulayıcı ise işçiliği. Sızıntı çoğunlukla işçilikten kaynaklandığı için asıl önemli olan ikincisidir.
Süre neyi kapsıyor? On yıl garanti ifadesi tek başına bir şey söylemez. On yıl boyunca neye karşı garanti verildiği yazılı olmalıdır: sızdırmazlık mı, malzemenin yapısal bütünlüğü mü, yoksa sadece ürün kusuru mu?
Müdahale süresi. Sorun bildirildiğinde ne kadar sürede yerinde inceleme yapılacağı belirtilmelidir. Süresi yazılmayan bir garanti, uygulamada belirsizdir.
Kapsam dışı durumlar. Aşağıda ayrıntısını verdiğimiz istisnalar açıkça yazılmalıdır. Yazılmayan istisna, sorun çıktığında tartışma konusu olur.
Devir edilebilirlik. Yapı satılırsa garanti yeni malikte devam ediyor mu? Bu, özellikle yatırım amaçlı yapılarda sorulması gereken bir sorudur.
Neden bazı durumlar kapsam dışı kalır
Garanti, uygulayıcının kontrolündeki işi kapsar. Uygulayıcının kontrolü dışındaki müdahaleler ve olaylar makul biçimde kapsam dışıdır. Yaygın istisnalar şunlardır.
Sonradan yapılan delme işlemleri. Yalıtım tamamlandıktan sonra korkuluk, klima ünitesi, tente veya anten montajı için açılan her delik yalıtımı deler. Bu delikler ayrı ayrı sızdırmaz hale getirilmediğinde sızıntı kaçınılmazdır ve sorumluluk deliği açan taraftadır.
Bakımsızlık. Süzgeç ve drenaj hatları yaprak, çamur ve moloz biriktirir. Temizlenmeyen bir süzgeç suyu terasta biriktirir ve yalıtımı tasarlanmadığı bir yüke sokar. Düzenli bakım genellikle garanti şartıdır.
Yapısal hareket. Zemin oturması, deprem veya taşıyıcı sistemdeki bir sorun nedeniyle oluşan geniş çatlaklar yalıtım malzemesinin köprüleme kapasitesini aşabilir. Bu bir yalıtım kusuru değil, yapısal bir durumdur.
Başka bir yüklenicinin müdahalesi. Yalıtım üzerinde çalışan başka bir ekip örtüyü zedeleyebilir. Tadilat sırasında bu riskin bilinmesi gerekir.
Tasarım kaynaklı sorunlar. Drenaj yapılmamışsa veya eğim yanlış verilmişse, yalıtım doğru uygulanmış olsa bile sorun devam eder. Bu yüzden teklif aşamasında kapsamın tam olması garanti açısından da önemlidir.
Garantinizi korumak için yapılması gerekenler
Süzgeçleri ve drenaj bacalarını yılda en az iki kez, sonbahar ve ilkbaharda kontrol edin. Teras ve balkonda kaplama derzlerini gözleyin, kararma ve boşalma varsa erken bildirin. Yalıtımı delecek herhangi bir montaj yapmadan önce uygulayıcıya danışın. Yapı çevresindeki eğimi ve yağmur iniş borularının deşarj noktasını bozmayın. Uygulama sırasında çekilen fotoğrafları ve teslim belgelerini saklayın.
Sorun çıktığında izlenecek yol
Önce belirtiyi kaydedin: nerede, ne zaman, yağıştan ne kadar sonra, hangi mevsimde. Bu bilgiler kaynağın tespitini belirgin biçimde hızlandırır. Ardından uygulayıcıya yazılı olarak bildirin ve yerinde inceleme talep edin. İnceleme yapılmadan söküm işlemine başlanmaması hem maliyet hem de garanti açısından önemlidir.